ยินดีต้อนรับ

คำถามที่พบบ่อย ทรายอะเบท ทรายทีมีฟอส ทรายกำจัดลูกน้ำยุงลาย น้ำยาพ่นยุง เครื่องพ่นยุง เครื่องพ่นหมอกควัน ชุดตรวจสารเสพติด สามารถดูรายละเอียดและสอบถามข้อมมูลที่สงสัยได้ที่นี้

คำถามที่พบบ่อย

ค้นหา : จาก :

ทรายอะเบทคืออะไร

      กระทรวงสาธารณสุขได้นำ ทรายอะเบท มาใช้เพื่อกำจัดลูกน้ำยุงลายตามบ้านเรือนของประชาชนทั่วไปเพื่อป้องกันการระบาดของไข้เลือดออกซึ่งมียุงลายเป็นพาหะ จึงเกิดคำถามขึ้นว่า ทรายอะเบทคืออะไรแตกต่างจากทรายที่เห็นกันอยู่ทั่วๆไปหรือไม่อย่างไร

      ขออธิบายว่า ทรายอะเบท เป็นชื่อ ทางการค้า ซึ่งความจริงแล้วทรายอะเบทเป็นเม็ดทรายที่ถูกเคลือบด้วยสารเคมี ในปัจจุบันเราจะใช้คำว่าทรายกำจัดลูกน้ำยุงลาย หรือ ทรายทีมีฟอส แทนคำว่า ทรายอะเบท สารทีมีฟอสเป็นสารเคมีสังเคราะห์โดยมีฟอสฟอรัสเป็นองค์ประกอบสำคัญ สารทีมีฟอสออกพิษรุนแรงแรงต่อลูกน้ำของยุง หรือแมลงหวี่ เพราะฉะนั้นเราจึงใช้คุณสมบัติด้านนี้ของสารทีมีฟอสในการกำจัดลูกน้ำยุงลาย สารนี้มีการผลิตได้หลายรูปแบบ เช่น ผลิตในรูปแบบน้ำ ผงหรือเป็นเม็ด

      แต่ที่นิยมใช้มากที่สุดคือการนำสารทีมีฟอส มาเคลือบเม็ดทรายที่เรียกว่าทรายทรายทีมีฟอส หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า ทรายอะเบท ซึ่งส่วนใหญ่เม็ดทรายที่เคลือบมีสารออกฤทธิ์ 1% หรือ 2% เวลาใช้จะต้องนำไปใส่ในน้ำ อัตราส่วนการใช้ คือ ทรายอะเบท 1 กรัมต่อน้ำ 10 ลิตร โดยการคำนวณเปอร์เซ็นต์แยกต่างหาก ซึ่งสัดส่วนการใช้ทรายอะเบทจะมีสัดส่วนปรากฏอยู่ในแต่ละซองหรือภาชนะบรรจุ

      สารออกฤทธิ์ได้นาน 3 เดือน หรือ 4 เดือน แล้วแต่ละยี่ห้อ และขั้นตอนการผลิต

ความรูเกี่ยวกับการใชชุดตรวจสอบตรวจหาสารเสพติดในปสสาวะ

ความรูเกี่ยวกับการใชชุดตรวจสอบตรวจหาสารเสพติดในปสสาวะ

ในการดําเนินงานปองกันและแกไขยาเสพติดที่ผานมา การตรวจสอบหาสารเสพติดในปสสาวะ
ด้วยชุดทดสอบสําเร็จรูปไดถูกนํามาใชอยางไดผล กอนอื่นเรามาทําความรูจักชุดทดสอบนี้กันกอน

ชุดทดสอบนี้เปนชุดทดสอบสําเร็จรูป ใช ทดสอบเบื้องตน ในการหาสารเสพติดในรางกาย ซึ่งผลที่ไดจะเปนเครื่องคัดแยกบุคคลหรือสงตัวอยางนั้น ๆ ไปยืนยันผลตอไป

ชุดทดสอบสําเร็จรูปแยกไดเปน 2 ประเภท ตามหลักการที่ใชหายาเสพติด คือ
1. ชุดทดสอบหลักการเคมี
อาศัยปฏิกิริยาทางเคมี การเกิดสี ระหวางตัวยาเสพติดกับน้ํายาทดสอบ ซึ่งทําใหน้ํายาทดสอบเปลี่ยนสีไปจากเดิมตัวอยางของชุดทดสอบประเภทนี้คือ ชุดน้ํายาตรวจยาบาในปสสาวะ ของกรมวิทยาศาสตรการแพทย

2. ชุดทดสอบหลักภูมิคุมกันวิทยา
อาศัยหลักการทางภูมิคุมกันวิทยา ในการตรวจหายาเสพติด ชุดทดสอบประเภทนี้�สามารถตรวจไดหลายชนิดในชุดเดียว�การเลือกใชชนิดชุดตรวจ

ชุดตรวจแตละชนิด มีขอจํากัด ขอดี ขอดอย ที่แตกตางกัน ดังนั้นผูใชตองศึกษาคุณสมบัติของ�ชุดตรวจในเรื่อง ความไว ความจําเพาะ ราคา เพื่อสามารถเลือกใชชุดตรวจไดอยางเหมาะสม

1. ชุดน้ํายาตรวจหายาบาในปสสาวะ ชนิดที่ใชปฏิกิริยาการเกิดสี�ความไว สามารถตรวจหายาบาในปสสาวะ ในขนาดความเขมขนตั้งแต 3 ไมโครกรัม/มิลลิลิตร�ความจําเพาะ 60 – 85 เปอรเซ็นต

2. ชุดตรวจยาบาในปสสาวะ ชนิดภูมิคุมกันวิทยา�ความไว สามารถตรวจหายาบาในปสสาวะ ในขนาดความเขมขนตั้งแต 1 ไมโครกรัม/มิลลิลิตร
ความจําเพาะ ประมาณ 95 เปอรเซ็นต

ชุดทดสอบทั้ง 2 ชนิด มีขอดีและขอดอยที่แตกตางกันไป ชุดน้ํายาตรวจยาบาในปสสาวะ หลัก�การสารเคมี จะมีราคาถูกกวา ชุดทดสอบยาเสพติดในปสสาวะ หลักการภูมิคุมกันวิทยา มีราคาแพงกวา�แตก็มีความจําเพาะในการตรวจหายาเสพติดสูงกวา และสามารถตรวจพบยาบาในปริมาณที่ต่ํากวา ซึ่ง�สิ่งเหลานี้ผูใชควรนํามาพิจารณา และเลือกใชใหเหมาะกับภารกิจและงบประมาณที่มีอยู�2�

ขอเสนอแนะในการเลือกใชชุดตรวจ
1. ตรวจเพื่อเฝาระวังการปองปราม ในคนหมูมาก เชน ผับ หรือสถานประกอบการ ควรใชชุด�ตรวจ 2 ชนิดรวมกัน โดยปฏิบัติดังนี้
1.1 ตรวจตัวอยางทั้งหมด ดวยชุดตรวจชนิดที่ใหปฏิกิริยาทางเคมี
1.2 ตรวจตัวอยางที่ใหผลบวกในขั้นที่ 1 อีกครั้ง ดวยชุดตรวจทางภูมิคุมกันวิทยา

2. การตรวจเพื่อการปราบปรามและการจับกุม ควรใช ชุดตรวจชนิดภูมิคุมกันวิทยา เนื่องจาก�มีความจําเพาะและมีความไวสูง�การเก็บตัวอยางปสสาวะมีความสําคัญเปนอยางมาก เพราะหากปสสาวะที่ทําการตรวจมีการปลอมปน หรือเก็บอยางไมเหมาะสมในแตละขั้นตอน อาจสงผลใหการทดสอบผิดพลาดได

การเตรียมการเก็บตัวอยางปสสาวะ มี 3 สวนคือ
1. เตรียมบุคลากร
ผูเก็บตัวอยางตองไดรับการอบรม ชี้แจง ใหเขาใจถึงความสําคัญของการเก็บ�การรักษา การสงตัวอยาง และขั้นตอนการดําเนินงานที่ถูกตอง รวมทั้งกํากับดูแล ไมให�ผูตอง สงสัย ทําการสับเปลี่ยน ปน หรือนําสิ่งอื่นมาแทนปสสาวะ
2. เตรียมสถานที่
ในการปฏิบัติภารกิจตรวจคน สวนมากจะใชหองน้ําของสถานที่นั้น ๆ ซึ่งจะตองไมใหมีน้ํายาลางหองน้ํา น้ํายาดับกลิ่น ผงซักฟอก หรือสารอื่นใดที่จะใชปนลงในปสสาวะได รวมทั้งตองปดวาลวกอกน้ําใหหมด ถาเปนหองน้ําแบบชักโครก ใหใสสีฟา
ลงไปในโถ
3. เตรียมวัสดุอุปกรณ
อุปกรณในการเก็บตัวอยาง อยางนอยควรมีขวดที่สะอาด แหง มีฝาปดเรียบรอย มีฉลาก อุปกรณผนึกขวดเชน กระดาษกาว ปากกากันน้ําใชสําหรับเขียนกระดาษและควรมีแบบฟอรมบันทึกความยินยอม พรอมรายมือชื่อ ของผูรับการตรวจ รับรองรายละเอียดของตัวอยาง และผลการตรวจเบื้องตน3

วิธีการใชชุดทดสอบเบื้องตน
1. ชุดน้ํายาตรวจยาบาในปสสาวะ
การใชชุดทดสอบไมวาจะเปนของบริษัทใด กอนอื่นควรศึกษาคูมือที่บริษัทผูผลิต แนะนํา ใหเขาใจกอน และตรวจสอบอุปกรณที่มีวาครบถวนหรือไม สําหรับขั้นตอนการใชชุดทดสอบ มี 3 ขั้นตอนดังนี้
1.1 ใชที่ดูด ดูดปสสาวะตัวอยางใสลงในหลอดทดสอบ จนถึงขีดหมายเลข 1
1.2 ปดฝา แลวเขยาหลอดทดสอบกลับไปมา จนผงเคมีละลาย
1.3 เปดฝาหลอดทดสอบออก แลวหยดน้ํายาทดสอบลงไป 5 – 7 หยด ปดฝาแลวเขยาหลอดทดสอบสลับไปมา ประมาณ 10 ครั้ง ตั้งทิ้งไวประมาณ 1 นาที เพื่อใหแยกชั้น สังเกตสีที่เกิดขึ้น ในชั้นของน้ํายาทดสอบ ซึ่งเปนชั้นลาง โดยเทียบกับแถบเทียบสี หากไมปรากฏสีมวงใน
ชั้นลาง ของน้ํายาทดสอบแสดงวาได

ผลลบ หมายความวาในตัวอยางปสสาวะที่ทดสอบนั้นไมมีสารในกลุมยาบา คือ Med. Amphetamine , Amphetamine , ยาอี , ยาเลิฟ หรือมีอยูแตต่ํากวา 3 ไมโครกรัม/มิลลิลิตร แตหากปรากฏสีมวงในชั้นของน้ํายาทดสอบ แสดงวาได

ผลบวก หมายความวา ในปสสาวะที่ทดสอบ อาจมี สารในกลุมยาบา คือ Med.Amphetamine , Amphetamine , ยาอี , ยาเลิฟ หรือ อาจมี ยาในกลุมสารประกอบ อารมีน ซึ่งทั้งนี้ยังสรุปไมไดวาในปสสาวะ จะมียาบาอยูหรือไม การจะทราบผลที่แนนอน จําเปนตองนําปสสาวะในสวนที่เหลือสงใหสถานตรวจพิสูจนทําการตรวจขั้น
สูงตอไป

2. ชุดทดสอบภูมิคุมกันวิทยา มีอยู 2 ประเภทตามลักษณะการใชงานคือ
2.1 เปนตลับ ใชโดย หยดตัวอยางปสสาวะลงในหลุมตัวอยางบนตลับจะบรรจุอยูในซองอลูมิเนียมที่ปดสนิท ในซองประกอบดวย
• ตลับทดสอบ
• หลอดพลาสติกสําหรับดูดและหยดตัวอยางปสสาวะ
• สารกันความชื้น
2.2 เปนแถบ ใชโดยจุมลงในตัวอยางปสสาวะจะบรรจุอยูในซองอลูมิเนียมที่ปดสนิท ในซองประกอบดวย
• แถบทดสอบ
• สารกันความชื้น

ทั้ง 2 ประเภท มีทั้งที่เปน Single Drug Test ที่ตรวจหายาเสพติดไดทีละชนิด และชนิด Multi�Drug Test ซึ่งสามารถตรวจหายาเสพติดไดหลายชนิด ในชุดเดียวกัน บนซองชุดทดสอบจะมีขอความระบุชนิดของยาเสพติดที่ใชตรวจได ปริมาณยาเสพติดนอยที่สุดที่ตรวจพบได (ชุดทดสอบชนิดนี้จะตรวจพบยาเสพติดชนิดนั้นได จะตองมีปริมาณยาเสพติดชนิดนั้น ในปสสาวะในปริมาณอยางนอยเทาใด)หมายเลขรุนที่ผลิต และวันหมดอายุ เราจะไมใชชุดทดสอบที่หมดอายุในการทดสอบเนื่องจากจะใหผลการตรวจที่ผิดผลาดได

องคประกอบของชุดทดสอบ
1. ชุดทดสอบประเภทตลับ ประกอบดวย
• ชองสําหรับหยดตัวอยางปสสาวะ
• ชองสําหรับอานผล
สําหรับชุดทดสอบที่ตรวจหายาเสพติดไดทีละชนิด บนตลับทดสอบจะมีตัวอักษรภาษาอังกฤษที่เปนคํายอของชื่อยาเสพติดที่ตรวจสอบได เชน M-AMP สําหรับ Med. Amphetamine, MOR สําหรับมอรฟน , (THC) สําหรับ กัญชา ,COC สําหรับ โคเคน และบริเวณชองอานผล จะมีตัวอักษร C และ T�ปรากฏอยู ตําแหนง C หมายถึงตําแหนงควบคุม สวนตําแหนง T หมายถึง ตําแหนงทดสอบ�สําหรับชุดทดสอบ ที่ตรวจหายาเสพติดไดหลายชนิด ในชุดเดียว จะมีตัวอักษรภาษาอังกฤษ C�ที่ตําแหนงควบคุม สวนที่ตําแหนงทดสอบจะมีคํายอของชื่อยาเสพติดปรากฏอยู

2. ชุดทดสอบประเภทแถบ ประกอบดวย
• ปลายสําหรับจับ จะมีสัญลักษณรูปมืออยู
• ปลายสําหรับจุม ลงในตัวอยางปสสาวะ จะมีสัญลักษณ รูปลูกศร และขีดบอกระดับ
• บริเวณสําหรับอานผล จะอยูใกลปลายสําหรับจุมลงปสสาวะ และตําแหนงควบคุมจะ
อยูใกลปลายสําหรับจับ บนแถบทดสอบจะมีตัวอักษรภาษาอังกฤษ ที่เปนคํายอของชื่อยาเสพติด บอกวาชุดทดสอบนี้ ใชสําหรับตรวจหายาเสพติดชนิดใดขั้นตอนการทดสอบ

สําหรับชุดทดสอบแบบตลับ
1. หากเก็บชุดทดสอบในตูเย็น ใหนําออกจากตูเย็น แลวรอใหชุดทดสอบหายเย็น คือมีอุณหภูมิเทากับ
อุณหภูมิหอง
2. ฉีกซองชุดทดสอบออก หามฉีกซองชุดทดสอบในขณะที่ซองเย็นอยู เพราะจะเกิดการจับตัวของหยด
น้ํา ทําใหผลการทดสอบผิดพลาดได
3. สําหรับชุดทดสอบแบบตลับ วางตลับทดสอบบนพื้นราบ เชนโตะ จากนั้นใชหลอดทดสอบที่ใหมาใน
ชุดทดสอบ ดูดตัวอยางปสสาวะตามปริมาณที่กําหนด แลวหยดลงในหลุมตัวอยางในแนวตั้งฉาก5

สําหรับชุดทดสอบแบบแถบ
1. จับแถบทดสอบจุมลงในตัวอยางปสสาวะ ในแนวตั้งฉากเปนเวลา 10 – 15 วินาที โดยไมใหขีดบอก
ระดับจุมลงในปสสาวะ จากนั้นวางแผนทดสอบบนพื้นราบ เชน บนโตะ
2. สังเกตการเกิดสีมวงแดง ในชองสําหรับอานผล ณ เวลาที่กําหนดไว

การอานผลและการแปรผล
ผลลบ คือเกิดแถบสีมวงแดง ทั้งที่ตําแหนงควบคุม และตําแหนงทดสอบ
ผลบวก คือเกิดแถบสีมวงแดง เฉพาะที่ตําแหนงควบคุมเทานั้น

ถาไมมีสีมวงแดงเกิดขึ้นที่ตําแหนงควบคุม C แสดงวาชุดทดสอบนั้นเสื่อมคุณภาพ ไมสามารถนํามาใชทดสอบได กรณีชุดทดสอบที่ตรวจหายาเสพติดไดทีละชนิด เชนชุดทดสอบ Med.Amphetamine 1,000 นาโนกรัม/มิลิลิตร ถาผลการทดสอบพบวาเกิดสีมวงแดง ทั้งที่ตําแหนงควบคุม
และตําแหนงทดสอบ คือใหผลลบแสดงวา ในตัวอยางปสสาวะนั้นไมมี Med. Amphetamine หรือมีอยูในปริมาณนอยกวา 1,000 นาโนกรัม/มิลิลิตร ถาผลการทดสอบพบวาเกิดสีมวงแดงเฉพาะที่ตําแหนงควบคุมเทานั้น คือใหผลบวก แสดงวาตัวอยางปสสาวะนั้นอาจมี Med. Amphetamineการใชชุดทดสอบเบื้องตนอาจใชแบบใดแบบหนึ่ง หรือใชทั้ง 2 แบบเลยก็ได ขึ้นอยูกับประเภทของสารเสพติดและความมั่นใจของการตรวจสอบเบื้องตน “แตทั้งนี้ทั้งนั้นแมผลทดสอบออกมาเปนบวก ก็ไมสามารถยืนยันไดอยางชัดเจนวา เจาของปสสาวะนั้น ๆ จะเปนผูที่เสพยาเสพติด ทั้งนี้เปนเพราะวายังมีอีกหลายสิ่งหลายอยาง ที่ทําใหเกิดผลลวงขึ้นมาได เชนยาลดความออน ยา�แกไอ ยาแกหวัด ยารักษาโรคกระเพาะ ยารักษาโรคมาลาเรีย ยารักษาโรคจิตโรคประสาท ดังนั้นตองนําเอาตัวอยางปสสาวะนั้น ไปทําการตรวจยืนยันผลอีกครั้งกอนจึงจะสรุปผลได

การสงตัวอยางปสสาวะเพื่อตรวจยืนยันผลนั้น จะตองเขาใจในวิธีการที่ถูกตอง ดังนี้
1. ตรวจสอบขอมูลตาง ๆ บนฉลาก ใหครบถวน เรียบรอย ปดผนึกและลงรายมือชื่อกํากับ
2. เก็บปสสาวะตัวอยางในสภาพเย็น หามแชแข็ง หากจะใสในถังน้ําแข็งตองใสขวดตัวอยางลงในถุงพลาสติกและมัดปากถุงกอน เพื่อกันฉลากเลอะเลือน จากนั้นนําสงโดยเร็วที่สุด โดยเจาหนาที่ของหนวยงานนั้น ๆ พรอมหนังสือนําสงที่มีรายละเอียดจํานวนตัวอยาง ผลการตรวจเบื้องตน ในระหวางการนําสงตองควบระวัง ไมใหเกิดการสับเปลี่ยน ปลอมปน สูญหาย รวมทั้งการเสื่อมสลายของตัวยาเนื่องจากความรอน

กาสงตัวอยางเพื่อการยืนยันผลนั้นทานสามารถสงไปยังสถานที่ดังตอไปนี้
1. หนวยงานสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ไดแก สํานักยาและวัตถุเสพติด และศูนยวิทยาศาสตรการแพทย กรมวิทยาศาสตรการแพทย สถาบันยาเสพติด ธัญญารักษ โรงพยาบาลศูนยและโรงพยาบาลทั่วไป
2. หนวยงานในสํานักงานตํารวจแหงชาติ ไดแก สถาบันนิติเวช

เทคนิคและขอควรระวัง
1. ขอควรระวังที่ผูตรวจพิสูจน ตองยึดถือปฏิบัติตาม คือ ตองอานชุดทดสอบใหเขาใจ
2. ผูทดสอบจะตองสวมถุงมือทุกครั้ง เพื่อปองกันเชื้อโรคจากตัวอยางปสสาวะที่อาจจะเขาสูรางกายเวลาสัมผัส
3. หลอดดูดตัวอยางปสสาวะ ใหใชครั้งเดียวแลวทิ้งเลย เพราะอาจทําใหเกิดการปนเปอนจากตัวอยางอื่น
4. น้ํายาทดสอบที่ใช ควรใชในปริมาณที่กําหนดไวในคูมือ อยาใชมากหรือนอยเกินไป
5. ใหอานผลในที่ ที่มีแสงสวางเพียงพอ หรือถาจําเปนตองอานในที่มืด ก็ขอใหใชแสงสวางจากหลอดนีออน อยาใชแสงไฟจากหลอดสีเหลืองเปนอันขาด
6. ผลการทดสอบเบื้องตนเปนแคผลการคัดกรอง วาผูนั้นอาจจะมีการเสพหรือไมเทานั้น ไมไดเปนคําตอบสุดทาย ที่จะตอบไดวาผูนั้นเสพยาหรือไม
7. เมื่อไดผลบวกในเบื้องตน จะตองนําตัวอยางปสสาวะที่เหลือในขวด สงไปยังหองปฏิบัติการที่เชื่อถือได เพื่อตรวจยืนยันอีกครั้งหนึ่ง กอนที่จะรายงานผลเสนอออกไป


Web Master Thaimemephos.com
้http://www.thaitemephos.com